Nếu người miền Nam có muối tiêu chanh, người miền Trung có mắm nêm, thì người Tây Bắc có Chẩm chéo (hay Chẳm chéo). Đây là món thức chấm "thần thánh", có thể kết hợp với hầu hết các món ăn: từ thịt luộc, thịt nướng, xôi nếp, cho đến các loại quả chua như nhót, mận, xoài.
Thành phần cơ bản
"Chẩm" có nghĩa là thức chấm, "chéo" là mùi thơm. Chẩm chéo cơ bản (chéo muối) được giã từ muối hạt rang, mắc khén, tỏi, ớt nướng và rau thơm. Từ bát chéo cơ bản, người Thái sáng tạo ra hàng chục loại chéo khác nhau bằng cách giã thêm gan lợn, cá nướng, lá chanh...
"Thiếu chẩm chéo, món ăn Tây Bắc như mất đi một nửa linh hồn."